Rocky Butz

Waaiweer, alleen met mijn gedachten. Op zulke momenten komt hij wel eens langs drijven: Rocky Butz. Kijk, alle mensen zijn dan misschien verschillend, maar er zijn er maar een paar echt anders. Bertus van Helvoirt, bijvoorbeeld. Wie? Precies: Rocky Butz.

Voor hij bij ons in huis kwam had hij even vastgezeten, tenminste, dat zei die zelf. In Vlissingen. Omdat hij een agent met een motorketting had geslagen toen die de motor waaraan Rocky op de stoeprand zat te sleutelen aan de kant wilde zetten. Onrechtvaardig, en daar kon hij niet tegen. Hoe lang dat nou weer precies geleden was wist hij zelf ook niet. En of hij nou daarvoor, of juist daarna in opvangtehuizen had gezeten. De ene keer wel, de andere keer weer niet. Tijd, gebeurtenissen en plaatsen, dat liep altijd door elkaar bij hem. Van een verhaal twintig versies, eenzelfde gebeurtenis op verschillende tijden, verleden en heden in en door elkaar. Zo was Bertus nou eenmaal.

untitelvisledOktober 1980, of daaromtrent, kwam hij bij ons in huis. In het achterhuis op de begane grond. Doordat we met 22 in dat huis woonden en er geen ordentelijk selectiesysteem was, was hij er zo maar ineens. In de duistere met marmer behangen gangen van de voormalige slagerij – nu studentenwoonkazerne, zij het nagenoeg zonder echte studenten – slenterde hij rond. Zelfs in deze grote, onoverzichtelijke bijenkamerkorf vol met de meest bizar uitgedoste punkers en mods sprong hij er uit. Bijna twee meter lang, blonde lange kuif en een Catwezelachtige vlassige puntbaard en strosnor. Tanig, met hele lange ledematen. Achttien jaar denk ik. Net zo oud als wij. Maar al was hij nog maar een week in huis, hij gedroeg zich alsof hij er al jaren woonde. Dat was zijn stieltje: stellige vaderlijkheid. De man die alles al had gezien en de wereld kende. Het overtuigde geen mens, maar het was prettig om naar zijn onsamenhangende levenswijsheden te luisteren.

Hans had meer aarzelingen dan ik denk ik. En Suus werd helemaal gek van deze onverwachte ‘but-hippie’ die ze ‘een bout vond’. ‘Straks zit het hier helemaal vol met die kutkabouters,’ vloekte ze. ‘Hij moet er uit.’ Zij had net de nieuwste plaat van Pil opstaan en toen had daarop die nieuwe beneden een plaat van Elvis opgezet, zodat zij niks meer horen kon. Ze trok aan haar kapotte rode nylons die maar nooit goed onder haar zwarte leren rok bleven zitten. Te groot gekocht, die tweedehandsnylons.

‘Scooter zegt dat ze die Butz in de Fabriekstraat wel kennen,’ vervolgde Suus opgewonden. ‘Een koekwous, zo uit de bak, jat al je spullen hoor….en hij betaalt ook geen huur!’ Dat laatste verontrustte Hans nog het meest, want we waren net aan het proberen de huurbaas zover te krijgen dat hij wat aan de riolering zou doen. Nu stroomde de drek van de plee op de eerste verdieping direct op de binnenplaats. Niet te doen. De verhuurder wilde daar – na lang soebatten – wel wat aan laten doen op voorwaarde dat de huur op tijd untigasrtledovergemaakt zou worden.

‘We moeten eens met Rocky gaan praten,’ vond Hans.’ En met dat ‘we’ was ik dan ook neens onderdeel van de partij.

Al woonde hij er al weken, toch waren Hans en ik geloof ik de eersten van het hele huis die op zijn kamer kwamen. Hij was net wakker, Bertus. Met een ruk trok hij de deur open. Vriendelijke, een beetje verwarde ogen. ‘Kom binnen…Thee?’ Het was er binnen erg donker. De gordijnen waren dicht en er brandden alleen kaarsen en waxinelichtjes. Een beklemmende sfeer. ‘Silence of the Lambs’ gezien? Nou, zoiets. Penetrante cannabislucht en vette kaarswalm (honingwaskaarsen rook ik) vochten om voorrang. Toen onze ogen eenmaal aan het duister waren gewend (het was midden op de dag) – ja doe maar thee – zagen we pas al die beelden. Hoe had hij die allemaal naar binnengekregen? Waar je ook keek in de kamer van drie bij vier meter, de hele ruimte stond vol met Mariabeelden, een paar crucifixen en twee glimmende bustes van Elvis Presley.

Rocky zette ‘Are you lonesome tonight’ op.

‘Eeh..Bertus,’ begon Hans, ‘Je heet toch Bertus niet…?

‘Ze noemen me Rocky,’ zei Bertus, ‘Rocky Butz, maar je mag me noemen zoals je wil.’

‘Ja, uh Rocky. Eh, ja, wij waren benieuwd…Benieuwd te weten…’

‘Hoe het je bevalt?’ vulde ik snel aan, om niet al direct aan het mogelijk minder aangename gedeelte van het gesprek toe te komen.

uwelvisntitled‘Goed,’ zei Bertus…’Beetje krap eigenlijk. Komt er niet een grotere kamer vrij binnenkort?’

‘Nou ja, niet dat ik zo direct weet…,’ zei Hans een beetje overrompeld, ‘Uhh, maar mag ik eens vragen, hoe ben je eigenlijk aan deze kamer gekomen?’

‘Die stond leeg,’ zei Bertus terwijl hij een shaggie opstak, ‘dus ik dacht…’

‘Wie heeft jou gezegd dat die leeg stond?’ probeerde Hans.

‘Niemand,’ zei Rocky, (..) ‘O wacht nou komt het mooiste stuk. Hij zetten de versterker op vol en Presley scheurde met vervormde lange halen door de boxen (toegegeven, zelfs dan blijft de stem van de King in tact).

Hans ergerde zich.

‘Max,’ zei Rocky. ‘Die was ik in de Spoel en toen zijn we hier doorgezakt. En toen zag ik dat die kamer beneden leeg was.’

‘Max?? Maar die woont hier helemaal niet, die zit toch in dat kraakpand in de Tuinstraat?’

‘Ja,’ zei Rocky, ‘hoezo? Daar zat ik eerst ook, maar daar was geen plaats meer. Die kamer was veel te klein voor me en ik kon daar geen grotere krijgen…’

‘Ja, maar…’

‘Wat nou, ja maar…?’

‘Ja maar, dit is geen kraakpand….’

‘Ja maar, deze kamer nu wel…’

De macht van feiten, een kraakkamer in een huurpand. Als je er over nadacht zat er wel een soort logica in. Hans probeerde nog. Dat we moesten betalen omdat we anders met zijn allen konden fluiten naar de opknapbeurt van de riolering. Rocky zag het juist andersom. Misschien konden we allemaal stoppen met de huur totdat die riolering was gemaakt. Ook daar zat iets in natuurlijk. Hij had koekjes. Begon te vertellen over de King, die de grootste en de beste was. En dat hij vroeger zo gewelddadig was geweest, en in krakersrellen altijd tot de vaste kern van de knokploeg had behoord, maar dat dat nu allemaal, dankzij zijn diepere begrip van de boodschap van Presley, voorgoed tot het verleden behoorde. Een ander leven. Het was niet wat hij zei – want dat was eigenlijk maar moeilijk te volgen – maar wel hoe die het zei wat toch indruk op me maakte. Onsamenhangend, maar op een overtuigende manier.

Hans was minder ingenomen.

De tijd ging voort zoals die doet.

In januari 1981 woonde Rocky al weer bijna een kwart jaar bij ons. Hij was er niet veel, maar als hij er was, was hij zeer aanwezig. Op de een of andere wonderlijke manier kon hij prima overweg met ons bonte gezelschap puberpunkers en Deutsche Welle-specialisten die hij onophoudelijk probeerde te overtuigen van de superioriteit van Elvis Presley’s werk. Een maand of wat geleden had Rocky zich binnen de Presleykerk gevoegd in de rangen van de fans die niet langer geloofden dat The King dood was. Waar hij eerst nog vol had gehouden dat Elvis was vermoord in opdracht van het grootkapitaal, wist hij nu als feit te melden dat Elvis teruggetrokken leefde in Nevada. Binnenkort zou hij op messiaanse wijze weer opstaan. Enfin, huur betaalde hij – waarschijnlijk in afwachting van de jongste dag en wederopstanding van Elvis – nog steeds niet. Het was een raadsel wat hij met zijn uitkering deed van 1000 gulden per maand (verhoogd vanwege een vast adres nu). Zichtbaar was maar één kostenpost. De groeiende verzameling tatoeages aan de binnenkanten van zijn onderarmen. Links een levensgrote kleurige beeltenis van Elvis Presley, rechts een van de maagd Maria in devote aanbidding. Keer op keer herinnerde Hans hem aan zijn huurverplichting, want Rocky’s weigering te betalen raakte ons allemaal.

‘Je bent niet alleen op de wereld. We wonen hier samen in dit huis…’

Dat raakte een gevoelige snaar. Na een lange vergadersessie van de meeste bewoners van het huis, ging Rocky ergens eind januari 1981 door de knieën. Maar hij niet alleen. Het afgelopen jaar was onze woonkazerne aan de Gasthuisring sterk vervuild. Overal zooi, winkelwagentjes, lege flessen en vuilnis. Daarbij kwam nog dat het hele pand vol hing met de resten van een paar pallets gekleurd toiletpapier. Overal hingen in treurige guirlandes, lange slierten (binnen en buiten) pastelkleurig pleepapier dat was blijven hangen nadat we Albert hadden uitgezwaaid omdat hij zijn eerste jaar Kunstacademie, voor de tweede keer, niet zou halen. Dat wisten ze al in december. Het was een ongelooflijke smerige bende, het leek wel een vuilnisbelt. We moesten wat doen, we zouden wat doen en Bertus deed, tot ieders verrassing, mee. Twee dagen lang sjouwden we met afval en onbruikbaar spul totdat we genoeg ruimte hadden om de zaak eens te dweilen en alles tot aan de lambrisering onder te spuiten met dikke bleek. Het leek te helpen. Het vage pleegeurtje verdween en op de vleugels van dat succes werden er direct ferme afspraken gemaakt. Over het bijhouden van de wc’s, over het opruimen van de gangen en gezamenlijk eten. Dat zou de samenhang in het huis ten goede komen. Iedereen was er voor. Ook Rocky stemde in en – om zijn goede bedoelingen te demonstreren (hij stond plechtig op van tafel en reikte er vervolgens onder) presenteerde hij: ‘Hier…een spiksplinternieuwe t.v.’

We waren allemaal geroerd door het gebaar, al keek Suus even veelbetekenend naar Erik, die wat met zijn ogen rolde. Zal allemaal wel, maar Rocky liet toch maar zien dat hij in wezen gast was met een gouden hart.

Op 23 februari 1981 was het rotweer. Schielijk had ik mijn moeder al ’s morgens gebeld op die ene vaste telefoon midden in het huis. Om haar te feliciteren met haar verjaardag. Zachtjes pratend omdat ik niet wilde dat iedereen ons innige, zware Westbrabantse dialect zou horen. De deuren zwaaiden open en dicht en de huisbewoners druppelden als natte honden binnen. Met fiets en al aan de hand, waardoor de witte marmervloer die we zo geschrobd hadden weer als vanouds zwartgrijs van het vuil, slijk en de meuk kleurde. Hans, inmiddels een soort huisoudste tegen wil en dank geworden, wilde er wel iets van zeggen, maar liet het er bij zitten nadat hij de drie tot vier dubbele sporen zag. Voor een andere keer.

Om vijf uur schoven we aan tafel. Het was Rocky’s beurt om te koken en we waren benieuwd, want al die keren dat hij tot nu toe zelf zijn benen onder tafel had geschoven had hij afgegeven op de onverantwoordelijke manier waarop er werd gekookt. Of wij wel wisten wat de varkens die wij in onze Chili con carne hadden vermalen door hadden moeten maken? Dat uien eigenlijk levensgevaarlijke, kleine chemische bommen waren. Maar verantwoord eten was gewoon te duur in die tijd, als je er al zin in had. Door het regenachtige weer liet de lijst veel inschrijvers zien voor het avondmaal, maar toen we om half zes de keuken binnenliepen kwamen, werden we niet begroet door etensgeuren uit de achterliggende bijkeuken. Het stonk er naar bleekmiddel, nog steeds.

‘Hè net vandaag….dat ie er dan niet is.’ Suus, Erik, Tom en Ruudje van het achterhuis gromden. ‘Zullen we maar iets gaan halen?’

Ook Hans was nu binnen. ‘Ja, dit kan echt niet…!’ foeterde hij. ‘We moeten het toch eens over Rocky hebben. Dat kan zo niet doorgaan. Geen huur betalen, je afspraken niet nakomen. Herrie midden in de nacht.’

Ruudje, die het niet zo interesseerde zette de t.v., Rocky’s t.v., aan.

‘Ik denk dat we hem de wacht aan moeten zeggen.’ Suus en Erik keken elkaar fronsend aan. ‘Ik zie geen andere mogelijkheid,’ zette Hans zijn requisitoir kracht bij, ‘want hij moet wel een verdomd goeie reden hebben om ons zo te laten stikken met het eten.’

En toen ineens maakte Ruudje voor de t.v. stotende geluiden. Op de televisie was in zwart wit te zien hoe de ME met een politietank over een brandende krakersbarricade heenreed. Die barricade was opgericht door krakers in Nijmegen die zich heftig verzetten tegen de afbraak van woningen om plaats te maken voor een parkeergarage (de Piersonrellen). Er hingen slierten traangas en de opstandelingen vluchten weg voor de meppende ME-ers.

‘Een verdomd goede reden,’ vervolgde Hans, die niet meekeek.

‘Maar dat heeft ie!’, gilde Ruudje enthousiast.

En samen keken we naar dat onvergetelijke beeld waarop een eenzame, alleen achtergebleven tanige, gemaskerde kraker met een lange lat als een bezetene op de flanken van de politietank inhakt. Ja, we zagen het aan de onmiskenbare, kleurrijke Elvis-tatoeages op zijn binnenarmen, dat was niemand minder dan de onvergetelijke Rocky Butz.

imhsghwrgnanages untjsgmnwannaitled piersongarage 1untitled

Posted in Algemeen, Persoonlijk | Tagged , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Proust lezen (A La Recherche du Temps Perdu)

Vandaag is Thérèse Cornips overleden. http://nos.nl/artikel/2091627-proust-vertaalster-therese-cornips-89-overleden.html Goed vertalen is eerst en vooral goed begrijpen, proeven en dan in de eigen taalcultuur omzetten. Helemaal aan het einde van dat proces komen eerst de zinnen en letters. Goh wat was ze goed. Hertalen om te doen snappen.

PROUST LEZEN

Ik weet niet meer helemaal zeker hoe het kwam. Waarschijnlijk omdat op de middelbare school die ene Franse leraar (Malherbe) had gezegd dat dat boek te moeilijk was voor gewone luitjes. Waarmee het…

Bron: Proust lezen (A La Recherche du Temps Perdu)

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Deze week overleed Fer Nierich. Dit verhaaltje gaat mede over hem. Een onbekende in het dorp. Dat was me wat in de vroege jaren zeventig in Klein-Zundert: iemand van buiten. Zeker als je tegelijkertijd op Udo Jurgens en Louis Neefs leek…

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Vervolging fractieleiders?

imaxcbadfbnaDfbdFBedgeshttp://nos.nl/artikel/2068513-om-een-of-meer-fractievoorzitters-mogelijk-schuldig-aan-ambtsmisdrijf.html

 

Jongens, wat een gedoe met die mogelijke vervolging van één of meerdere fractievoorzitters wegens het lekken uit de commissie Inlichtingen en veiligheidsdiensten (commissie stiekem). Het gaat hier om de meest stoffige bepaling uit onze Grondwet (art. 119). Nog nooit eerder gebruikt sinds 1848 (of zelfs 1814). Zo weinig dat toen een keer een Kamerlid in 1991 ‘vergat’ zijn neveninkomsten te melden bij het vaststellen van een schadeloosstelling de verkeerde procedure werd gebruikt. De spelregel van art. 119 GW was zo in de vergetelheid geraakt dat ze die onjuist toepasten. De zaak ging niet naar de Hoge Raad, zoals had gemoeten, maar naar een rechtbank (Utrecht). Die kon er ook geen chocola van maken, maar sprak de betrokkene uiteindelijk vrij. Het was dan ook niet echt een halszaak, meer een interpretatieding.

Maar in dit geval van ligt het anders. Ingewikkeld. Kamerleden die toch een soort verbondenheid met elkaar hebben (zelfs met al het partijpolitieke theater) die nu een vervolgingsbeslissing moeten gaan nemen over één of enkele van hun collega’s. Fractievoorzitters ook nog. Een bijna onmogelijke beslissing. Zo een die je fout of fout kan doen. De geloofwaardigheid van de Tweede Kamer is door de overdracht van het dossier van het OM sowieso al in het geding. Je kunt je afvragen of artikel 119 Grondwet, die het in handen van de Tweede Kamer legt om te beslissen over de vervolging, tegenwoordig nog wel zo’n handige bepaling is. Stokoud – meer dan 150 jaar. Natuurlijk, je wil voorkomen dat het OM zomaar Kamerleden kan vervolgen, maar dit legt de bal wel heel eenzijdig in de hoek van de Kamer. Zou het niet beter zijn dat de Kamer bij dit soort vermoedens en vervolging van ambtsmisdrijven een soort suspensief veto krijgt, als het gewone OM de zaak over wil dragen aan de Procureur-Generaal. Dat de Kamer dan lichtvaardige vervolging kan stuiten met tweederden meerderheid of zo. Dat werkt denk ik beter dan de situatie nu, waarbij de Kamer met een vervolgingsbeslissing eigenlijk al zelf oordeelt over de verdenking. De fractieleider in kwestie kan natuurlijk op geen enkele manier meer verder in zo’n geval. En de Kamer zelf gaat zeker niet zomaar over tot de orde van de dag in zo’n geval.

imagvbdfbnDfbaDBdfBes

 

Posted in Politiek | Tagged , , , , , , | Leave a comment

Overleven in verscheidenheid

untvdabvswfbsfbsdbitled‘Een waagstuk’, zo noemde Henk te Velde – hoogleraar geschiedenis Universiteit Leiden en lid van het organisatiecomité – de slotbijeenkomst van de viering 200 jaar Koninkrijk. En dat was het natuurlijk ook. 2 Jaar lang al zijn we aan het jarige koninkrijk aan het vieren en wat voor slotakkoord moet je dan nog bedenken? Eenheid in verscheidenheid. Ik vond het goed verzonnen en feestelijk, al is nu eenheid niet het eerste waaraan ik denk als het erom om gaat onze politieke cultuur te duiden. ‘Overleven in verscheidenheid’ zou volgens mij treffender en zeker realistischer zijn geweest, al klinkt dat natuurlijk veel zuurder en zou zeker niet hebben gepast bij het majesteitelijke publiek daar aan de Amstel bij de Magere brug. Dieimbadfbadfbadfbadfbadfvbages duiding heeft niets van doen met somberen of pessimisme, maar onze politieke cultuur zit al eeuwen in elkaar. Ik ontleen deze wijsheid aan Alan Bikk die in 2007een mooi stuk schreef getiteld ‘Tolerance as Value-Neutrality In the Seventeenth Century Dutch Republic’. Hij maakt duidelijk dat de veelgeprezen tolerantie uit de 17de en 18de eeuw in Nederland in wezen rustte op twee ogenschijnlijk aan elkaar tegengestelde karaktertrekken van het systeem van de Republiek der Verenigde Nederlanden: non-acceptatie en niet-vervolging. In tegenstelling tot wat we tegenwoordig graag geloven, gingen de vele geloofsminderheden uit de 17de en 18de eeuw niet respectvol of wederzijds begrijpend met elkaar om, in tegendeel, maatschappelijk tolereerden ze elkaar niet tot nauwelijks – er werd niet onderling getrouwd, samen ter school of ter kerke gegaan, en al helemaal weinig redelijk gedebatteerd. Alleen omdat het land van minderheden aan elkaar hing werden andersgelovigen of andere gezindten niet vervolgd, volgens de praktische wijsheid; heden ik, morgen gij. ‘Praktische tolerantie’ noemt Bikk dat. Eigenlijk een land dat politiek en maatschappelijk gesproken één grote LAT-relatie untidfhehehqehqetledmet elkaar onderhoudt. Een raadselachtige eigenschap waar ook Jonathan Israel in zijn magistrale The Dutch Republic: Its Rise, Greatness and Fall, 1477-1806 uit 1998 op wijst. Een ongemakkelijke trek ook.

Want wie is daar nou trots op?

Dat we elkaar maar een beetje nemen zoals we zijn, niet vanuit empathie en doorleefd respect, maar vanuit praktische noodzaak, omdat het gewoon niet anders kan. Al horen we dat liever niet, waarschijnlijk heeft juist die cultuur ons de afscheiding van Spanje gebracht en ook de verzuiling in de 19de en 20ste eeuw. Wellicht dat de viering van de eerste eeuw van het Koninkrijk in 1914 daarom ook zo lauwtjes was. Wat dan zijn we ten diepste: een land van splinters en scherfstukken, een land met 16 fracties op 150 zetels en 11 op 75, een land dat eigenlijk niet kan.

Tenminste…het kan zolang dat land zich maar niet bekent tot één richting of één idee. Vandaar dat ik na alle vertoon van eenheid nu, al weer wat geruster, me opmaak voor de viering van de aankomende eeuw van verscheidenheid. Dat is niets om je voor te schamen.

AYGg14FR-dFXkN-2-JGnuAIsRLOYGOy-t7EwblrOMtY

Gepubliceerd in: SC nummer 16, dinsdag 13 oktober 2015, p. 6

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Wat als…?

Bron: Wat als…?

Posted in Uncategorized | Leave a comment

PAK(44)

Bron: PAK(44)

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Op TV

Waar haalde ik in het najaar van 1992 in ‘s hemelsnaam de tijd vandaan? Voltijdbaan, vijf werkcolleges per week (een in de avond), proefschrift schrijven, vakgroepsecretaris, twee grote contractonderzoeken (omzetten richtlijnen/computers en wetgeving), annotaties, imagesGFLW8RGEartikelen, papers, commentaren, en dan ook nog een dag of twee of zo per week met die Nacht van de columnist bezig….Tussendoor nog getrouwd. En dan schreef ik ook nog voor het glossy magazine Kubus en om de andere week een halve pagina over de voorbereidingen van die Nacht van de Columnist in Univers (het universiteitskrantje). Hoe lukte dat toch allemaal? Zou roken dan toch helpen (ik rookte indertijd als een schoorsteen)? Of was het gewoon de kracht van onnadenkendheid? Ik houd het op dat laatste want de verwikkelingen en complicaties van de organisatie van de Nacht van de Columnist lieten zich niet uitroken.

We hadden dat drieste plan opgepakt de allereerste columnistenprijs van Nederland – de Audax columnistenprijs uit te reiken (zie columnflatie). Dat moest met een grote klapper gepaard gaan om er voor te zorgen dat we vanuit ‘nowhere’ Tilburg ook in de rest van Nederland (lees: Amsterdam) gehoord zouden worden. Ook de hoofdsponsor stond daarop: het moest in Tilburg en het zou ook groot. Vandaar die ‘Nacht van de columnist’ (3000-4000 bezoekers, tientallen columnisten, bekendheden, bands, acts) te houden op 20 november in de Katholieke Universiteit Brabant. Al was het eigenlijk alleen untitlkryujmrhmejhmethedmaar bedoeld als reclamewikkel voor die prijs, die Nacht werd het onstilbaar hongerige zwarte gat van de hele organisatie. Hoe dichter die bij kwam hoe meer toestanden, hoe meer hoofdpijn. Jongens wat gaf een gedoe. Patricia, Clemens, Marinus en ik van de Stichting Fenomeen deden alles zelf, tot aan de keuze van de wijn voor de catering toe. Het liep ons totaal over de schoenen.

Maar op de een of andere manier lukte het steeds toch, uit het niets, minuten en uren te sprokkelen; tijd te toveren uit een niet bestaande ruimte. Waar ik in de week van 25 oktober (tentamenweek Inleiding staatsrecht) de tijd voor vond om het onderstaande stukje voor Univers te schrijven kan ik niet meer reconstrueren. Gemaakt in niet bestaande tussentijd. Wel kun je er gejaagdheid in proeven; van kritisch nalezen kwam het meestal niet.

‘De teller staat op 21 oktober. En dan ineens is er telefoon, die woensdag. Ene Hellen, van de bureauredactie van het programma Sonja op zaterdag. Ze willen zaterdag een item-pje doen over het gekrakeel rond de Audax-columnistenprijs. De zaak is namelijk de volgende: in de afgelopen twee weken hebben een aantal columnisten – na een aanvankelijke toezegging- bedankt voor een optreden op de Nacht van de Columnist 20 november a.s. De prijs, de sponsor ervan en/of de manier waarop de prijs zou worden uitgereikt zinde ze niet. Zowel Henk Hofland (niet eens met de jurysamenstelling en prijsuitreiking), als Theodor Holman (oneens met het feit dat hij niet was genomineerd) , untitleyjkdtyyjsrhgjsrdRik Zaal (niet akkoord met geld in zijn algemeenheid) en Ed Schilders (onduidelijk waarom) deserteerden. Ze deden dit gelukkig in de vorm van krantencolumns, die ons veel gratis publiciteit opleverden. En weer anderen (columnisten schrijven het liefst over elkaar) vonden de gewetensbezwaren van Zaal en Holman klinkklare bullshit (o.a. Sanders en Jaeggi) en deelden dat ook mee in de Volkskrant en Propria Cures.

Vanuit organisatieperspectief vormden de spijtoptanten alleen maar een luxeprobleem: we hadden nu nog maar 37 geboekte columnisten over, net genoeg om twee Nachten van de Columnist mee te vullen. En dat luxeprobleem werd dan weer groter. Omdat de weglopers niet kwamen, wilden juist anderen weer wel (o.a. Max Pam en Derk Sauer). Enfin, het gekakel was doorgedrongen tot de bureauredactie van Sonja (Barend) op zaterdag (dé talkshow van 1992). In de uitzending van zaterdag wilden ze graag een gesprek met de aanstichters van het keukenrelletje (wij dus) en een paar anderen. Een felle polemiek moest het gaan worden waar de vonken van af zouden springen. En wellicht zou onze voorzitter, Clemens van Diek, een toelichtend woordje kunnen spreken. Spannend![1] En goed voor de publiciteit, want al hadden we een fraaie subsidie, we moesten de Nacht nog wel uitverkopen wilden we in de buurt van quitte draaien.

Om er zeker van te zijn dat onze kant van het verhaal goed zou worden gehoord, faxten we ongeveer het hele archief van de organisatie naar de VARA en alles wat er te weten was over Clemens (levensloop, bevallige foto’s – voor zover mogelijk, bloedgroep, dat soort dingen). En we probeerden vooral te doen alsof we kalm bleven. De informatielawine werkte want die vrijdag kregen we het bericht dat we voor de uitzending van zaterdag 24 oktober in Amsterdam werden verwacht.imagesH0ZOVHU5

Voor ons doen waren wij , Patricia, Marinus, Clemens en ik (en de twee dozen van het archief, je weet maar nooit), heel stil in de auto naar Amsterdam die zaterdag. Af en toe werd de stilte doorbroken door de een of andere wilde ingeving: ‘Clemens! Je moet dat en dat zeggen!’ Dat werd dan kort geëvalueerd en dan was het weer stil een kilometer of 20. Na een zenuwslopend parkeeravontuur stonden we dan eindelijk om 18.30 precies (het afgesproken tijdstip) in de Rode Hoed (tevens t.v.-studio) . Kort spraken we nog met de bureauredactrice, die ons ‘bij-de-weg’ meedeelde dat onze voorzitter Clemens he-le-maal niks hoefde te zeggen en ook niet aan tafel zou zitten. Jammer (ook voor het archief), maar alla, het zou wel spannend gaan worden, er hingen ruzie en rellen in de lucht. Stront op tv, dat zie je niet alledag. Toch nog onrustig schoven we aan in de voor ons gereserveerde plekken op de eerste rij in de studiozaal. We grapten met elkaar – alsof ontspannen -. En Van Diek, zo zag ik, begon voor het eerst sinds een paar dagen weer een beetje kleur in zijn lijkbleke gezicht te krijgen. Het duurde en het duurde, maar om zes minuten over negen barstte dan het spektakel los. We zaten op rij één en waren goed in beeld (ja, we waren toch nog op TV!).

Het kleine televisiemoedertje Barend hupte vrolijk heen en weer voor de camera en gaf hem o zo geroutineerd van jetje. Het eerste item behelsde het non-probleem van ouders die op latere leeftijd kinderen krijgen. Een paar lolita’s die kibbelden, met twee Abrahammen en Sara’s. Het ging weer eens lekker nergens over.

Ondanks alle opwinding merkte ik dat het een beetje stonk daar in die studio. Een weëe zoete geur die ik niet thuis kon brengen. Ik keek beschuldigend om me heen. Eindelijk dan de columnisten…Al direct gingen ze in de clinch over die prijs. Holman kreeg zijn trekken thuis. Bernadette de Wit hakte venijnig op hem in. Echt heibel, stront. Na drie minuten zakte de cake echter terug in de bakvorm. Kopschuw geworden door de snelle start imagesOK7B6YNKbegonnen de columnisten aan tafel elkaar ineens minzaam de bal toe te schuiven. Ze werden nog net niet complimenteus, maar het scheelde niks. Wat moedertje Barend ook probeerde (‘vinden jullie jezelf niet laf?’), niks lukte meer. Het grote debat, de vlammende babbelpolemiek, ontaardde in goedaardig gekeutel dat via de coulissen wegpruttelde. Te schijterig dat ze op TV durven te zeggen waar het op staat en straks in de krant sluipmoord plegen op de gesprekspartners van die avond. Shit, wat een domper! Vreselijk. Het stonk een uur tegen de wind in. Letterlijk: toen ik aan het einde van de uitzending  naar mijn voet en daarna onder mijn schoen keek die ik de hele tijd zo übercoool op het podium had gelegd, zag ik dat ik dat er forse hondendrol onder zat, die ook nog eens half aan het podium voor me zat gekleefd. Jak!! Kom ik een keer op mijn TV…..zal je altijd zien. Nou ja, beeld is geurloos. Nu begreep ik ineens ook waarom de mensen naast me zaten, me de hele tijd al met enig afgrijzen hadden zitten bekijken (ik zag het later nog terug op de videoband van de uitzending). Dat was dus niet vanwege mijn vlammend scharlaken rode colbert dus. Enfin, toch nog een beetje stront dan….’

(gepubliceerd op 29 oktober 1992, Univers)

Naschrift. Het ging door op 20 november en het was weergaloos druk. Presentator Keer Driehuis was grootst, de bands waren leuk en veel jonge talenten leuk en naar behoren beschonken (Ronald Giphart, Jack Nouws e.a.) We hadden pesterig de zalen vernoemd naar de columnisten die niet waren komen opdagen. Maar we hadden namen  tekort: de meeste columnisten (althans de meest relevante) waren er. De prijs werd gewonnen door Henk Hofland…maar die was nou juist weer niet opdagen. In zijn zaal hebben we op de goede afloop getoast, voordat we het allemaal (ook weer zelf) op mochten ruimen.imagesMRKB1COB

Literaire prijzen (uit het Archief van het Letterkundig museum)

Audax-Columnistenprijs 1992

Prijswinnaar : H.J.A. Hofland

Bekroond werk : zijn columns in NRC Handelsblad onder eigen naam en onder het pseudoniem S. Montag

Geldbedrag : 15000 gulden

Details : de overige genomineerden waren: Hugo Brandt Corstius (1935), Emma Brunt (1943), Remco Campert (1929), Stephan Sanders (1961), Jan Vrijman (1925-1997)

Jury

John Jansen van Galen

Merel Laseur

Nelleke Noordervliet

Hugo Verdaasdonk

Gerrit-Jan Wolffensperger  (voorzitter)

[1] Al was het voor Clemens de tweede keer dat hij live op televisie zou zijn. Hij was er al een keer eerder om over zijn ‘Baanbrekende brieven’ uit 1989 te spreken.

Posted in Algemeen, Persoonlijk, Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , | Leave a comment