Niet(s) uit te leggen

Op 9 juli (2008) is ook de Eerste Kamer – met een grote meerderheid – akkoord gegaan met de inhoud van het Verdrag van Lissabon. Er kwam geen tweede referendum met de kwade kans dat het Verdrag daarmee weer verworpen zou worden. Niet weer koren op de molen van de oppositie. We kunnen weer verder in Europa en Europa kan weer verder.

Maar de wijze van opereren is niet uit te leggen, op geen enkele manier. Ten eerste het verdrag van Lissabon zelf: een spaghettibrei van wijzigingsbepalingen. Voor niet-kenners is er geen touw aan vast te knopen. En er is ook weinig werk gemaakt van de uitleg van het Verdrag. Gedurende de hele aanloop naar de ratificatie heeft de regering – na het als Nederlands succes uitgelegde onderhandelingsresultaat van juni 2007 – geprobeerd zoveel mogelijk het zwijgen er toe te doen – onder de radar door te kruipen. Heel bewust. Want er valt heel veel niet uit te leggen. De inhoud van het Verdrag komt namelijk grotendeels overeen met de inhoud van het verworpen grondwettelijke verdrag van 2005. Er zijn een paar kleine verschillen. Details zoals de met vertoon – inderdaad soms protserige – afgeschoten symbolen. Ook de grondrechten die burgers zouden kunnen beschermen tegen EU overheden zijn door diezelfde EU overheid bij voorrang uit het Verdrag gelepeld. Maar verder zijn grondwettelijk verdrag en Verdrag van Lissabon hetzelfde. Rookgordijnen en ‘etikettenschwindel’. Niet dat ik niet blij ben met het Verdrag van Lissabon: naar inhoud gemeten een hele goede zaak. Er moest iets gebeuren in die zo groot geworden Unie. Ik was en ben er vierkant voor: meer democratie en meer openheid, effectiever en veiliger en betere relaties met de buren nabij en in wereldverband. Maar de manier waarop getuigt niet van achting voor de Nederlandse burgers en bewijst – eigenlijk voor het eerst – dat – althans in Nederland weinig prijs lijkt te worden gesteld op inbreng van de bevolking waar het betreft de behartiging van de Europese zaak. De burger wordt op zijn best beschouwd als een pottenkijkende leek die de glans en praal van het Europese project met niet-wetende moddervoeten kan besmetten. De regering wilde niet weten van een tweede referendum – waar op zich nog wel begrip voor op te brengen is, zij het dat het verstoppertje spelen achter de Raad van State niet getuigde van bestuurlijke durf of visie. Uit de kamerbehandeling van de afgelopen weken blijkt ook dat de regering weinig prijs stelt op bemoeienis van het Nederlandse parlement bij de wijze waarop de regering Europese zaken behartigt. Verschillende initiatiefvoorstellen die het Nederlandse parlement een werkelijk grotere vinger in de pap zouden geven bij de voorbereiding van Nederlandse standpunten aan Brusselse vergadertafels zijn met grof geschut ontraden (‘mumbo jumbo’ volgens Timmermans) en weggestemd. Het Nederlandse parlement heeft na het Verdrag van Lissabon minder te vertellen over Europa dan daarvoor. Niet uit te leggen. Niet uit te leggen ook dat zoveel parlementsleden daar als runderen naar de slacht zo maar hebben voorgestemd. De Tweede Kamer heeft de Europese agenda helemaal uit handen gegeven. Hoe dat komt? Nou, Europa interesseert kamerleden hoegenaamd niet (Europa scoort niet) en als het ze wel zou interesseren, dan hebben ze er toch niets over te zeggen. In het corset dat de regering om het parlement heeft geregen zijn er namelijk drie mogelijke varianten van inbreng: té vroeg (‘de minister kan daar nog niets over zeggen’), conform (‘dat zijn we al aan het doen’) of té laat (er is al een compromis bereikt). In alle gevallen is de sublimale boodschap: ‘waar bemoeit u zich mee!?’ En dat is eigenlijk niet uit te leggen, maar het is wel zo. Europa is op het niveau van de instellingen nog niet eens zo ondemocratisch, de wijze waarop de regering ons daar representeert wel. En dat is nu al meer dan vijftig jaar zo.

(Noot: dit stuk werd geschreven ruim voordat de wet waarmee het Verdrag van Lissab0n werd goedgekeurd werd aangenomen. In die wet werd een behandelvoorbehoud opgenomen dat het Nederlandse parlement wel de kans geeft mee te praten. De campagne die we voerden om het Nederlandse parlement mee te laten praten over EU-aangelegenheden sloeg aan, mede ten gevolge van het initiatief van VVD-Kamerlid Han ten Broeke. Eind goed, al goed dus).

Advertisements

About wimvoermans

Meer nog te vinden op http://www.wimvoermans.nl/ en op facebook http://www.facebook.com/wim.voermans.58
This entry was posted in Politiek and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s